Khỉ có vai trò đặc biệt trong hệ sinh thái. Là loài ăn quả, hạt và chồi non, Khỉ góp phần phát tán hạt giống, hỗ trợ tái sinh rừng tự nhiên. Sự tồn tại của Khỉ giúp duy trì tính đa dạng sinh học, tạo nên sự ổn định lâu dài cho các quần thể động, thực vật khác. Mất đi loài Khỉ cũng đồng nghĩa với việc hệ sinh thái rừng bị ảnh hưởng, mất cân bằng.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều loài Khỉ ở Việt Nam như khỉ đuôi dài, khỉ đuôi lợn, khỉ mặt đỏ… đang bị săn bắt để làm thú nuôi, làm thực phẩm hoặc phục vụ buôn bán trái phép. Bên cạnh đó, tình trạng phá rừng, thu hẹp sinh cảnh sống khiến Khỉ phải di chuyển ra gần khu dân cư, dễ xảy ra xung đột với con người và gia tăng nguy cơ bị xâm hại.
Để bảo vệ Khỉ hiệu quả, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát rừng, xử lý nghiêm các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, buôn bán trái phép Khỉ và các loài linh trưởng. Song song đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, đặc biệt là cộng đồng sống gần rừng, về vai trò và giá trị của loài Khỉ trong tự nhiên.
Hạt Kiểm lâm Đức Lập đã phối hợp với UBND các xã, Công an các xã (căn cứ theo các Quyết định thành lập Tổ công tác liên ngành để thực hiện các hoạt động phối hợp tổ chức tuyên truyền, đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản trên địa bàn xã) tổ chức cứu hộ các cá thể động vật rừng bị lạc, mất nơi sinh sống tự nhiên, cụ thể:
Ngày 12/01/2026, Hạt Kiểm lâm Đức Lập phối hợp UBND xã Đắk Mil, Công an xã Đắk Mil tổ chức cứu hộ 01 cá thể khỉ đuôi dài (tên khoa học là Macaca fascicularis), sức khỏe tốt, nhóm IIB, do ông Đỗ Thanh Bình, trú tại xã Đắk Mil phát hiện tại khu vực vườn rẫy của gia đình. Sau khi tiếp nhận, Hạt Kiểm lâm Đức Lập, UBND xã Đắk Mil, Công an xã Đắk Mil đã hoàn thiện các thủ tục và thả động vật rừng về môi trường tự nhiên theo quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp và các quy định khác có liên quan.
Hình ảnh người dân tự nguyện giao nộp Khỉ đuôi dài cho cơ quan chức năng có thẩm quyền (Hạt Kiểm lâm Đức Lập phối hợp UBND xã Đắk Mil, Công an xã Đắk Mil đã hoàn thiện các thủ tục và thả động vật rừng về môi trường tự nhiên theo quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Ngày 15/01/2026, Hạt Kiểm lâm Đức Lập phối hợp UBND xã Nam Dong, Công an xã Nam Dong tổ chức cứu hộ 01 cá thể khỉ đuôi lợn (tên khoa học là Macaca leonina), sức khỏe tốt, nhóm IIB, do bà Hứa Thị Sáu, trú tại xã Nam Dong phát hiện tại khu vực vườn rẫy của gia đình. Sau khi tiếp nhận, Hạt Kiểm lâm Đức Lập, UBND xã Nam Dong, Công an xã Nam Dong đã hoàn thiện các thủ tục và thả động vật rừng về môi trường tự nhiên theo quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp và các quy định khác có liên quan.
Hình ảnh người dân tự nguyện giao nộp Khỉ đuôi lợn cho cơ quan chức năng có thẩm quyền (Hạt Kiểm lâm Đức Lập phối hợp UBND xã Nam Dong, Công an xã Nam Dong đã hoàn thiện các thủ tục và thả động vật rừng về môi trường tự nhiên theo quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Ngày 05/02/2026, Hạt Kiểm lâm Đức Lập phối hợp UBND xã Cư Jút, Công an xã Cư Jút tổ chức cứu hộ 01 cá thể khỉ đuôi dài (tên khoa học là Macaca fascicularis), sức khỏe tốt, nhóm IIB, do ông Vũ Chí Công, trú tại xã Cư Jút phát hiện tại khu vực vườn rẫy của gia đình. Sau khi tiếp nhận, Hạt Kiểm lâm Đức Lập, UBND xã Cư Jút, Công an xã Cư Jút đang phối hợp quản lý, chăm sóc và hoàn thiện các thủ tục theo quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp và các quy định khác có liên quan.
Mỗi người dân cần chung tay bảo vệ Khỉ bằng những hành động thiết thực như không mua bán, không nuôi nhốt Khỉ làm thú cưng; kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về động vật hoang dã. Việc tham gia các hoạt động bảo vệ rừng, trồng cây xanh, phục hồi sinh cảnh cũng góp phần tạo môi trường sống an toàn cho loài Khỉ phát triển bền vững.
Bảo vệ Khỉ không chỉ là bảo vệ một loài động vật hoang dã, mà còn là bảo vệ sự đa dạng sinh học và tương lai của rừng xanh. Khi con người biết trân trọng và sống hài hòa với thiên nhiên, các loài Khỉ sẽ tiếp tục được tự do sinh sống, góp phần làm giàu thêm vẻ đẹp và sức sống của thiên nhiên Việt Nam.
Nguồn tin: Vũ Hồng Nhung, Kiểm lâm viên Hạt Kiểm lâm Đức Lập.